جراحی لثه با لیزر دکتر لیلا مستخدمین حسینی

جراحی لثه چیست و چه زمانی انجام می‌شود؟

جراحی لثه یا پریودنتال یک روش درمانی است که برای اصلاح و درمان مشکلات مربوط به لثه‌ها و بافت‌های نگهدارنده دندان‌ها استفاده می‌شود. این جراحی معمولاً زمانی انجام می‌شود که بیماری‌های لثه مانند التهاب لثه (ژنژیویت) یا پریودنتیت به مرحله پیشرفته رسیده و با روش‌های غیرجراحی قابل کنترل نباشد. در طی این فرآیند، جراح دندانپزشک ممکن است بافت‌های آسیب‌دیده لثه را برداشته، لثه‌ها را شکل دهد یا در صورت لزوم استخوان‌های نگهدارنده دندان را ترمیم کند. هدف از این جراحی، درمان بیماری‌های لثه و ترمیم آسیب‌های ناشی از آن‌ها از طریق روش‌های زیر است:

• بازسازی استخوان‌ها و بافت‌های آسیب‌دیده
• جلوگیری از افتادن دندان‌ها
• کاهش فاصله‌های غیرطبیعی بین دندان‌ها که به مثلث‌های سیاه معروف هستند
• تغییر شکل استخوان فک برای کاهش خطر تجمع باکتری‌ها در شکاف‌های استخوانی
• حذف باکتری‌ها و عفونت‌های موجود

انواع جراحی لثه؛ راهکارهای پیشرفته برای درمان مشکلات لثه

نوع جراحی لثه بسته به شدت و نوع بیماری لثه متفاوت است. قبل از هر جراحی، دندانپزشک معمولاً لثه‌ها را به طور کامل تمیز می‌کند. یکی از این روش‌ها جرم‌گیری عمیق (Deep Scaling) است که در آن جرم و باکتری‌های روی دندان‌ها و زیر لثه‌ها به طور کامل پاک می‌شوند. همچنین، روشی به نام صاف کردن ریشه (Root Planing) وجود دارد که سطح ریشه دندان را صاف کرده و مانع از تجمع مجدد جرم و باکتری می‌شود. این دو روش معمولاً به‌طور همزمان انجام می‌شوند و برای جراحی لثه برای ایمپلنت نیز ممکن است به این مراحل نیاز باشد.

در واقع، می‌توان گفت که جرم‌گیری عمیق و صاف کردن ریشه، اولین قدم برای بسیاری از جراحی‌های لثه است و به آماده‌سازی دهان برای درمان‌های بعدی کمک می‌کند.

1. جراحی فلپ (Flap Surgery)؛ جراحی لثه با هدف پاکسازی عمقی

جراحی فلپ روشی تخصصی در دندانپزشکی است که برای درمان بیماری‌های لثه‌ای، به‌ویژه در مواردی که جرم و باکتری در عمق لثه‌ها تجمع یافته‌اند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش، جراح لثه‌ها را به‌طور موقت از روی دندان‌ها بلند می‌کند تا بتواند به راحتی به مناطق آلوده دسترسی پیدا کرده و آن‌ها را به‌طور کامل تمیز کند. پس از پاکسازی کامل، لثه‌ها دوباره به دقت دوخته می‌شوند تا به شکل اولیه خود بازگردند. این روش همچنین برای جراحی لثه برای ارتودنسی و جراحی لثه برای ایمپلنت کاربرد دارد و ممکن است نیاز به اصلاح شکل استخوان نیز داشته باشد.

2. پیوند استخوان (Bone Grafting)؛ رایج‌ترین انواع جراحی لثه قبل از کاشت ایمپلنت

جراحی پیوند استخوان روشی درمانی است که برای ترمیم نواحی از دست رفته استخوان در فک استفاده می‌شود. زمانی که به دلیل بیماری‌های لثه‌ای، کشیدن دندان یا دلایل دیگر، استخوان فک دچار تحلیل یا آسیب شود، پیوند استخوان می‌تواند این نقص را جبران کند. در این روش، استخوان آسیب‌دیده با استخوان جدید جایگزین می‌شود که می‌تواند از بدن خود فرد (مانند استخوان فک پایین)، استخوان مصنوعی یا استخوان اهدایی تهیه شود.

هدف اصلی از پیوند استخوان، بازسازی استخوان فک و فراهم کردن بستر مناسب برای کاشت ایمپلنت، ارتودنسی یا سایر درمان‌های دندانپزشکی است. به خصوص در جراحی لثه برای ایمپلنت، پیوند استخوان اغلب ضروری است تا استخوان فک به اندازه کافی قوی و پایدار برای نگه داشتن ایمپلنت باشد.

3. بازسازی هدایت‌شده بافت (Guided Tissue Regeneration)؛ یک از تخصصی‌ترین انواع جراحی لثه

در جراحی لثه از نوع بازسازی هدایت‌شده بافت، یک غشای باریک و قابل جذب بین استخوان و لثه قرار می‌گیرد. این غشا به عنوان یک داربست عمل کرده و فضایی را برای رشد مجدد استخوان فراهم می‌کند و از نفوذ بافت لثه به این فضا جلوگیری می‌کند. به این ترتیب، استخوان می‌تواند به طور کامل و طبیعی ترمیم شود.

جراحی لثه از نوع بازسازی هدایت‌شده بافت درمانی برای بیمارانی که دچار تحلیل لثه شده‌اند یا نیاز به افزایش طول تاج دندان دارند، بسیار مفید است. این همان تکنیک اجرایی در اکثر موارد مرتبط با جراحی لثه تحلیل رفته و جراحی لثه برای افزایش طول تاج است تا به بازسازی نواحی آسیب‌دیده کمک کند. با استفاده از بازسازی هدایت‌شده بافت، می‌توان به نتایج درمانی بسیار مطلوب و پایدار دست یافت.

4. پیوند بافت (Tissue Grafting)؛ از انواع جراحی لیف لثه

در مواردی که لثه‌ها به عقب‌نشینی دچار شده‌اند، پیوند بافت نرم می‌تواند بسیار مفید باشد. در این روش، بافتی از یک قسمت دیگر بدن (معمولاً سقف دهان) برداشته شده و به ناحیه‌ای که لثه‌ها عقب‌نشینی کرده‌اند، پیوند لثه انجام می‌شود. این پیوند بافت نه تنها خطر آسیب‌های بیشتر را کاهش می‌دهد، بلکه ریشه‌های نمایان شده را نیز می‌پوشاند. پیوند بافت یکی از متداولترین انواع جراحی لثه برای کامپوزیت یا جراحی لثه برای روکش با هدف درمان لثه تحلیل رفته است.

5. جراحی افزایش طول تاج دندان (Crown Lengthening)؛ یکی از انواع رایج جراحی لثه برای روکش گذاشتن

جراحی افزایش طول تاج دندان یکی از انواع جراحی‌های لثه است که به منظور افزایش طول قابل رویت دندان انجام می‌شود. در این روش، بافت اضافی لثه و گاهی استخوان اطراف دندان برداشته می‌شود تا قسمت بیشتری از تاج دندان نمایان شود. این جراحی اغلب برای دندان‌هایی که به دلیل پوسیدگی عمیق، شکستگی یا پوشش بیش از حد لثه کوتاه شده‌اند، انجام می‌شود. هدف اصلی از این جراحی، ایجاد یک پایه محکم برای ترمیم‌های دندانپزشکی مانند روکش یا پر کردن و بهبود ظاهر لبخند است.

6. روش‎های نوین جراحی لثه؛ جراحی لثه با لیزر و استفاده از پروتئین‌های رشد

با پیشرفت تکنولوژی، گزینه‌های درمانی برای بیماری‌های لثه‌ای متنوع‌تر شده‌اند و دندانپزشکان می‌توانند با توجه به نیازهای هر بیمار، مناسب‌ترین روش را انتخاب کنند. سایر روش‌های درمانی جراحی لثه علاوه بر روش‌های سنتی، شامل تکنیک‌های نوین‌تری مانند جراحی لثه با لیزر و استفاده از پروتئین‌های رشد می‌شود.

در جراحی لثه با لیزر ، از اشعه لیزر برای کاهش عمق جیب‌های لثه‌ای و ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده استفاده می‌شود، اگرچه تحقیقات بیشتری برای تایید کامل اثربخشی این روش مورد نیاز است. همچنین، استفاده از ژل‌های حاوی پروتئین‌های رشد می‌تواند به تحریک بازسازی استخوان و بافت‌های نرم کمک کند. انتخاب روش درمانی مناسب به تشخیص دقیق دندانپزشک و شرایط خاص هر بیمار بستگی دارد.

جراحی لثه با لیزر چیست؟ 

کاربرد لیزر در علم پزشکی، بسیار متنوع است. از آن جایی که شدت پرتو لیزر را می‌توان کنترل کرد، لیزر راه حل مناسبی برای برش بافت‌های نرم و سخت خواهد بود. در حال حاضر چند سالی است که انجام جراحی لثه با لیزر باعث شده تا جراحی‌های سخت و دشواری که در گذشته انجام می‌شد، در کمترین زمان و با کمترین آسیب به بافت‌های سالم، انجام گیرد.

مقایسه جراحی لثه با لیزر و با جراحی‌های سنتی لثه

اغلب بیماری‌های لثه به دلیل تجمع بیش از حد باکتری و پلاک در لثه ایجاد می‌شوند. معمولاً بدن قادر به از بین بردن عفونت‌های ناشی از باکتری‌های تجمع یافته زیر لثه نیست. از این رو جراحی لثه برای درمان بیماری‌های لثه مورد استفاده قرار می‌گیرد تا پلاک‌ها و باکتری‌ها را خارج سازد.

جراحی لثه به روش سنتی

در روش جراحی سنتی لثه، پس از خارج سازی باکتری‌ها و پلاک‌ها، متخصص جراحی لثه، بافت لثه را روی دندان ها محکم می‌کند و یا بر اساس نیاز بیمار ممکن است بخش‌هایی از بافت لثه را بردارد و یا از بخش‌های دیگر دهان، به محل مورد نظر پیوند بزند. روش سنتی جراحی لثه معمولاً درد زیادی دارد و مدت زمان بهبودی آن طولانی است.

 

 

جراحی لثه با لیزر خدمتی است که ترس بسیاری از افراد را از مراجعه به دندانپزشکی و درمان مشکلات لثه‌ای خود از بین برده است. همانطور که می‌دانید لثه بافت نرمی است که اطراف دندان را دربر گرفته است و عدم رعایت بهداشت و یا ابتلا به برخی از بیماری‌ها سبب ایجاد مشکل و عارضه در آن می‌شود.

بنابراین ممکن است افراد زیادی علاوه بر درمان بیماری‌های لثه‌ای، حتی به عنوان پیش نیاز سایر درمان‌ها مانند ارتودنسی و یا ایمپلنت نیاز به انجام جراحی لثه پیدا کنند. انجام جراحی لثه با لیزر علاوه بر کاهش درد و خونریزی، سرعت و دقت انجام جراحی را نیز بالاتر برده است و به همین دلیل تقاضای زیادی برای آن وجود دارد.

مقایسه جراحی لثه با لیزر و با جراحی‌های سنتی لثه

اغلب بیماری‌های لثه به دلیل تجمع بیش از حد باکتری و پلاک در لثه ایجاد می‌شوند. معمولاً بدن قادر به از بین بردن عفونت‌های ناشی از باکتری‌های تجمع یافته زیر لثه نیست. از این رو جراحی لثه برای درمان بیماری‌های لثه مورد استفاده قرار می‌گیرد تا پلاک‌ها و باکتری‌ها را خارج سازد.

جراحی لثه به روش سنتی

در روش جراحی سنتی لثه، پس از خارج سازی باکتری‌ها و پلاک‌ها، متخصص جراحی لثه، بافت لثه را روی دندان ها محکم می‌کند و یا بر اساس نیاز بیمار ممکن است بخش‌هایی از بافت لثه را بردارد و یا از بخش‌های دیگر دهان، به محل مورد نظر پیوند بزند. روش سنتی جراحی لثه معمولاً درد زیادی دارد و مدت زمان بهبودی آن طولانی است.

جراحی لثه با لیزر

در جراحی لثه با لیزر، فرایند درمان کاملاً متفاوت است. در این روش، لیزر با طول موج مشخصی بر سطح لثه تابانده می‌شود. لیزر تابیده شده که ضخامتی کمتر از سه تار موی انسان دارد، به بخش‌های عمقی‌تر لثه نفوذ پیدا می‌کند و باکتری‌هایی که منجر به عفونت لثه شده‌اند را تبخیر می‌کند. در واقع در این روش با کمترین اثرات جانبی، پاکسازی اولیه انجام خواهد شد. پس از این مرحله، لیزر به بخش‌های دیگر لثه تابانده می‌شود تا با ایجاد لخته خون، لثه را تحریک کند و مجدداً بازسازی و ترمیم صورت گیرد. در این روش از لیزر بافت نرم به جای چاقو یا تیغ جراحی استفاده می‌شود. از این رو در این روش، هیچ گونه برش و بخیه‌ای وجود ندارد و دوران بهبودی بیمار کوتاه می‌شود.

کاربردهای جراحی لثه با لیزر چیست؟

برای درمان چه مشکلاتی از جراحی لثه با لیزر استفاده می‌شود؟

جراحی لثه با لیزر کاربردهای زیادی داشته و علاوه بر درمان بسیاری از مشکلات مربوط به لثه، برای اهداف زیبایی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ادامه به برخی از این موارد اشاره شده است:

• درمان تیرگی و بدرنگی لثه (دپیگمانتاسیون لثه): با استفاده از لیزر بد رنگی و سیاهی‌های لثه که ممکن است بر اثر مصرف برخی از داروها ایجاد شده باشد را می‌توان درمان کرد.
• فرنکتومی لثه (فرنوم زبانی و فرنوم لب): طی جراحی لثه با لیزر می‌توان فرنوم لبی و یا زبانی را اصلاح کرد.
• درمان عفونت لثه (مخصوصاً عفونت‌های اطراف ایمپلنت): به دلیل قدرت بالای لیزر در استریل کردن لثه، می‌توان از آن برای از بین بردن عفونت لثه استفاده کرد.
• لیفت لثه بافت نرم و درمان لبخند لثه‌ای: با استفاده از لیزر می‌توان در افرادی که لبخند لثه‌ای دارند، به خوبی بافت لثه را بالاتر برد (لیفت لثه) و به این ترتیب اصلاح طرح لبخند انجام می‌شود.
• حذف پری‌کرونیت (اپرکولوم): در برخی موارد بافت اضافی از لثه بر روی وجود دارد که باعث ایجاد التهاب نیز شده است؛ با جراحی لثه با لیزر می‌توان به خوبی این بافت‌های اضافی را حذف نمود.
• در برخی موارد مخصوصاً زمانی که لازم است حین درمان ارتودنسی دندان، جراحی لثه انجام شود، تنها و بهترین گزینه، انجام جراحی لثه با لیزر است.

 

مزایای جراحی لثه با لیزر

• جراحی لثه با لیزر نسبت به جراحی لثه با روش سنتی، دوران بهبودی بسیار کوتاهی دارد.
• تمام لثه‌ها را می توان در یک جلسه جراحی کرد. سرعت جراحی لثه با لیزر بسیار بیشتر از جراحی‌های سنتی است.
• مهم‌ترین مزیت جراحی لثه با لیزر، کاهش خونریزی و درد است. با این که بیمار با از بین رفتن اثر بی‌حسی موضعی، درد خفیفی را احساس می‌کند اما در مقایسه با درد جراحی‌های سنتی که شامل بخیه و برش می‌شود، درد ناچیزی است. در نهایت در صورت نیاز با تجویز متخصص لثه، بیمار می‌تواند از مسکن‌های مناسب، استفاده کند.
• از دیگر مزایای جراحی لثه با لیزر، عدم وجود عوارض در این روش است.
• مراقبت‌های پس از جراحی لثه با لیزر به نسبت مراقبت‌های جراحی لثه به روش سنتی بسیار ساده‌تر است. فقط کافی است رژیم غذایی مناسب و نکاتی که متخصص جراحی لثه می‌گوید، رعایت شود.
• به دلیل استریل کردن و ضدعفونی قوی لیزر، خطر عفونت لثه بعد از انجام جراحی لثه با لیزر بسیار کاهش پیدا می‌کند. حتی بالعکس این روش برای از بین بردن عفونت لثه مخصوصاً در بیمارانی که ایمپلنت دندان انجام داده‌اند بسیار کاربرد دارد.
• به دلیل امکان کنترل طول موج لیزر دایود و عمق نفوذ کم آن، در طی جراحی لثه با لیزر، هیچ آسیبی به بافت‌های زیرین و استخوان‌ها نخواهد رسید.

 

مراقبت‌های بعد از جراحی لثه با لیزر

• به دلیل حساس شدن بافت لثه بعد از جراحی، تا ۱۰ روز نباید در ناحیه جراحی شده، مسواک و نخ دندان زد.
• تا یک هفته بعد از جراحی لثه با لیزر، باید از غذاهای نرم مانند تخم مرغ، پوره سیب زمینی، ماست و بستنی و… استفاده کرد.
• معمولاً بعد از جراحی لثه با لیزر، عفونت، درد و ناراحتی برای بیمار ایجاد نخواهد شد ولی در صورت بروز هریک از این موارد حتماً باید با جراح لثه خود مشورت کرد.
• دو تا سه روز بعد از جراحی لثه حتماً باید مایعات را در رژیم غذایی بیمار قرار داد.